Süt ve Süt Ürünleri

Süt, dişi memeli hayvanların dünyaya getirmiş oldukları yavrularını besleyebilmek maksadıyla meme bezlerinde meydana gelen ve yavrunun gelişimine binaen her türlü besin ihtiyacını karşılayabildiği sarımtırak beyaz sıvıdır. Ayrıca bazı bitkilerin çeşitli organlarında bulunmakta olan beyaz renkteki öz suya ve erkek balığın tohumuna da süt denmektedir. Süt; yağ, protein, laktoz, mineral madde ve sudan oluşan bir sıvıdır. Sütün besin içeriği elde edilmiş olduğu hayvana göre farklılık ve çeşitlilik göstermektedir. Ortalama %88’i sudan oluşan inek sütü, 100’den fazla farklı bileşeni barındırmaktadır. Süt ve süt ürünleri; kalsiyum, fosfor, protein, A vitamini ve bazı B vitaminleri için mühim bir kaynaktır.

Bebeklik ve Çocukluk Döneminde Süt Tüketimi

Süt, bebeklerin ilk doğdukları andan itibaren arayışı içine girdikleri besindir. İlk dünyaya geldiklerinde sadece anne sütü içebilen bebekler, sonrasında hayvanlardan üretilmiş olan sütlerle hayatlarına devam etmektedir. Anne sütünün ne kadar zengin bir besin kaynağı olduğunu söylemeye gerek yok sanırım. İçermiş olduğu kalsiyum ile diş ve kemik gelişiminin tamamlanmasında en başlı vazifeyi görmektedir. Ancak anne sütüne son verildiğinde hayvanlardan üretilmiş olan sütler kontrollü bir şekilde ve miktarınca tüketilmelidir.

Süt Ürünleri

Sütten üretilen besinler şu şekilde sayılabilir:

  • Peynir
  • Yoğurt
  • Ayran
  • Tereyağı
  • Lor peyniri
  • Çökelek
  • Kefir
  • Krema
  • Labne
  • Dondurmadır.

Süt Tüketim Amaçları ve Faydaları

Süt tüketiminin amaçlarını ve faydalarını şu şekilde sıralayabiliriz:

  • Kemik sağlığına yarar sağlar.
  • Yüksek miktarda protein barındırır.
  • Kan basıncını ve kanser riskini azaltır.
  • Vücut ağırlığını kontrol etmede etkin çözüm yoludur.
  • Kalsiyum açısından eksiği kapatması yönünden çok önemli bir besindir.
  • Diş çürüklerine karşı koruyucu bir etki gösterir.
  • Enerji kazanmayı sağlar.
  • Büyüme ve gelişme için gerekli mineral ve vitaminleri sağlar.
  • Diyete doğal bir destek unsurudur.
  • Bağırsak florasının oluşmasında yarar sağlar.

Süt ve Süt Ürünleri Tüketimine Yönelik Öneriler

Süt ve süt ürünleri tüketimine yönelik bazı tavsiyeleri şu maddeler halinde sıralayabiliriz:

  • Sokakta satılıp kaynağı bilinmeyen sütler tüketilmemelidir.
  • Pastörize edilmiş veya uzun ömürlü süt (UHT) tercih edilmelidir. Kaynağı bilinmeyen ve tanınmayan kişilerden alınan sütler satın alınmamalıdır.
  • Sütün ne çok kaynaması gerekmekte ne de az kaynatmak gerekmektedir. Az kaynatmak mikropların tamamen yok olmamasına sebep olmakta iken çok kaynatmak da sütteki vitaminleri öldürür. Süt kaynama noktasına gelmesiyle birlikte 5 dakika kaynatılması yeterli olan bir sıvıdır.
  • Yoğurt ve peynir yapımı esnasında ortaya çıkan suyun dökülmemesi gerekir. Bu su; ekmek, çorba ve unlu mamul yapımında kullanılabilir.
  • Sütlü tatlı pişirilirken değil; sonrasında yani ocaktan alınırken şekeri eklenmelidir. Pişirilme esnasında eklenen şekerle sütün proteini birleşince protein kaybı oluşturmaktadır.
  • Satın alınan yoğurt ve süt kapları sonrasında yiyecek saklama maksadıyla kullanılmamalıdır.

Yorum Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Sepetim